နေမင်းကြီးက တကယ်ပဲ ကြယ်ပု (Dwarf Star) လေးတစ်လုံးလား?
မိတ်ဆွေ... အခုစာဖတ်နေရင်း ပြတင်းပေါက်ကနေ အပြင်ကို တချက်လောက် လှမ်းကြည့်လိုက်ပါ။ ကောင်းကင်မှာ ထိန်လင်းနေတဲ့ နေမင်းကြီးကို မြင်ရတယ်မဟုတ်လား။
နေမင်းကြီးက တကယ်ပဲ "ကြယ်ပု" (Dwarf Star) လေးတစ်လုံးလား?
မိတ်ဆွေ... အခုစာဖတ်နေရင်း ပြတင်းပေါက်ကနေ အပြင်ကို တချက်လောက် လှမ်းကြည့်လိုက်ပါ။ ကောင်းကင်မှာ ထိန်လင်းနေတဲ့ နေမင်းကြီးကို မြင်ရတယ်မဟုတ်လား။ သူ့ရဲ့ အလင်းရောင်က မျက်စိကျိန်းလောက်အောင် ထွန်းလင်းနေပါ တယ်၊ သူ့ရဲ့ အပူရှိန်က အရေပြားကို လောင်ကျွမ်းစေနိုင်လောက်တဲ့အထိ ပူပါတယ် ။ နေမင်းကြီးမရှိရင်လဲ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အသက်ရှင်သန်မှုဆိုတာ မရှိနိုင်ပါဘူး။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ နေမင်းကြီးဆိုတာ "ဧရာမ ဘုရင်ကြီး" တစ်ပါးလိုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့... နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တွေက နေမင်းကြီးကို "Dwarf Star" (ကြယ်ပုလေး) လို့ ခေါ်ကြတယ်ဆိုရင် မိတ်ဆွေ ယုံနိုင်မလား။
ဒါဟာ သိပ္ပံပညာရဲ့ ဟာသတစ်ခုလား၊ ဒါမှမဟုတ် စကြဝဠာကြီးက ကျွန်တော်တို့ကို အရွယ်အစားနဲ့ပတ်သက်ပြီး သင်ခန်းစာပေးနေတာလား။
🤔 စိတ်ကူးကြည့်ရအောင်
ကျွန်တော်တို့ အနေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်မှုတစ်ခု လုပ်ကြည့်ရအောင်။ အကယ်၍ ကမ္ဘာမြေကြီးသာ "စပျစ်သီး" တစ်လုံးဆိုရင်၊ နေမင်းကြီးဟာ "ဘတ်စကက်ဘော" တစ်လုံးလောက် ရှိပါတယ် လို့မြင်ကြည့်ပါ ။ တကယ်တမ်း နေမင်းကြီးရဲ့ အချင်းဟာ မိုင်ပေါင်း ၈၆၅,၀၀၀ (ကီလိုမီတာ ၁.၄ သန်း) ရှိပြီး၊ ကမ္ဘာမြေကြီးထက် အဆပေါင်း ၁၀၀ ကျော် ပိုကျယ်ဝန်းပါတယ် ။
ဒါဆို ဘာလို့ "ကြယ်ပု" (Dwarf) လို့ ခေါ်တာလဲ။ မြင်အောင်ပြောရရင်... အရပ် ၆ ပေရှိတဲ့ လူတစ်ယောက်ကို "လူပု" လို့ ခေါ်သလို ဖြစ်နေပါတယ် ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူ့ဘေးနားမှာ ရပ်နေတာက ပေ ၅၀ အမြင့်ရှိတဲ့ "ဧရာမ လူကြီး" (Giant) ကြယ်ကြီးတွေ ဖြစ်နေလို့ပါ။ စကြဝဠာထဲက တခြားကြယ်ကြီးတွေနဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေမင်းကြီးဟာ သာမန်အရွယ်အစား၊ သာမန်အဆင့်အတန်းပဲ ရှိပါသေးတယ်။
နက္ခတ္တဗေဒမှာ "Dwarf" (ကြယ်ပု) ဆိုတဲ့ စကားလုံးက အရွယ်အစား သက်သက်ကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ကြယ်တစ်လုံးရဲ့ "ဘဝ အဆင့်အတန်း နဲ့ သက်တန်း " ကို ပြောတာပါ။
Yellow Dwarf (G-Type Main Sequence)
နေမင်းကြီးဟာ နည်းပညာအရ "Yellow Dwarf" ကြယ်အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက သူဟာ သူ့ရဲ့လောင်စာ (Hydrogen) ကို ပုံမှန်လောင်ကျွမ်းနေပြီး တည်ငြိမ်တဲ့ သက်တမ်းတစ်ခုမှာ ရှိနေတာပါ။ စကြဝဠာထဲက "Giant Stars" (ကြယ်ဘီလူးကြီးတွေ) ဆိုတာ တကယ်တော့ သေဆုံးခါနီးလို့ ဖောင်းကားလာတဲ့ ကြယ်အိုကြီးတွေ ဖြစ်နေ တတ်ပါတယ် ဒီနေရာမှာ ကြယ်ကြီး တိုင်းကို ဆိုလိုသည်တော့ မဟုတ်ပါ ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေမင်းကြီးကတော့ လူပျိုပေါက် အရွယ်မို့ ကျစ်ကျစ်လစ်လစ်နဲ့ "Dwarf" အဆင့်မှာပဲ ရှိနေသေးတာပါ ။
🌌 ဒဿနရှုထောင့် (The Philosophy)
ဒီအချက်က ကျွန်တော်တို့ကို တွေးစရာတစ်ခု ပေးပါတယ်။
"ကြီးကျယ်ခြင်းဆိုတာ အရွယ်အစားပေါ် မမူတည်ပါဘူး။"
စကြဝဠာထဲမှာ နေမင်းကြီးထက် အဆပေါင်းများစွာ ကြီးမားတဲ့ ကြယ်တွေ (Hypergiants) ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့က သိပ်ပူလွန်းတယ်၊ သက်တမ်းတိုလွန်းတယ်၊ ပေါက်ကွဲလွယ်လွန်းတယ်။ အဲဒီကြယ်ကြီးတွေနားမှာ ကမ္ဘာမြေသာ ရှိနေခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ လောင်ကျွမ်းသွားမှာ ကြာပါပြီ။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နေမင်းကြီးက "ကြယ်ပု" (Dwarf) ဖြစ်နေလို့ကိုပဲ ကျွန်တော်တို့ အသက်ရှင်ခွင့် ရတာပါ။ သူက မကြီးလွန်းဘူး၊ မပူလွန်းဘူး၊ မအေးလွန်းဘူး။ "Goldilocks Zone" လို့ခေါ်တဲ့ အနေတော် အခြေအနေကို ဖန်တီးပေးနိုင်တာ ဒီ "သာမန် ကြယ်ပုလေး" ကြောင့်ပါပဲ။
နိဂုံး
မိတ်ဆွေ... နောက်တစ်ခါ နေရောင်ခြည်ကို ခံစားမိတဲ့အခါ ဒီအချက်ကို သတိရလိုက်ပါ။ စကြဝဠာကြီးအတွက်တော့ နေမင်းကြီးဟာ "ကြယ်ပုလေး" တစ်လုံး ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေအတွက်တော့ သူဟာ အသက်သခင်ပါပဲ။
တစ်ခါတလေမှာ ကျွန်တော်တို့ဘဝတွေကလည်း ဒီလိုပါပဲ။ ကမ္ဘာကြီးနဲ့ယှဉ်ရင် ကျွန်တော်တို့က သေးငယ်လွန်းတယ်လို့ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သင့်မိသားစု၊ သင့်မိတ်ဆွေတွေအတွက်တော့ သင်ဟာ သူတို့ရဲ့ "နေမင်းကြီး" ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်ဆိုတာ မမေ့ပါနဲ့။
[Author's Note: ဤဆောင်းပါးသည် Live Science မှ အချက်အလက်များကို အခြေခံပြီး သိပ္ပံနှင့် ဒဿနကို ပေါင်းစပ်တင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။]